Als verteller probeer je jouw publiek mee te voeren in je verhaal. Om ze hun omgeving te laten vergeten en hen mee te nemen in de plaats en tijd waarin je verhaal zich afspeelt. Er zijn veel verschillende manieren om dat te doen en iedere verteller heeft zo zijn of haar eigen stijl.

Soms zoek je interactie, door bijvoorbeeld iemand uit het publiek aan te spreken met de naam van één van de karakters en haar of hem een reactie als dat karakter te ontlokken. Als ze dat oppikken en ze gaan mee in jouw spel, kun je kleine momenten van ontroering, spanning, of een lach krijgen, wat een extra dimensie geeft aan de vertelling. In mijn actie en reactie probeer ik te laten merken dat ik met ze wil samenspelen en ze niet gebruik ten koste van. Als iemand dan meegaat, ervaar ik dat altijd als een compliment van vertrouwen.

Onlangs kreeg ik een ander, bijzonder compliment. Dat had ik op het moment zelf niet door, maar ik hoorde het achteraf. Ik trad op als verteller met een jeugdorkest met het stuk De Rattenvanger van Hamelen, tekst en muziek Fred Boelhouwer. Na afloop vertelde een van de mensen achter de schermen bij dat orkest, dat hij met zijn zoon en dochter in de zaal had zitten luisteren. De dochter van zes liep voordat we begonnen naar voren en ging in het middenpad zitten. "Dan kan ik die meneer beter zien," zei ze, doelend op mij. De zoon van negen zat onverstoorbaar, geluidloos te spelen op zijn gameboy. Hij leek niet van plan te stoppen en zijn vader twijfelde of hij hem moest manen dat ding uit te zetten. Toen begonnen we.

De openingstekst van Fred Boelhouwer is dat er heel lang geleden geen computers waren. Geen vliegtuigen of tv en dat mensen elkaar verhalen vertelden om de lange winteravonden door te komen. Soms spannend, soms leerzaam. "Dat was het verhaal met een moraal. De moraal was er voor de kinderen om ze levenswijsheden bij te brengen. Misschien moeten kinderen van tegenwoordig maar eens af en toe de tv uitzetten en dat hun ouders een verhaal met een moraal vertellen." Een kleine, mild plagerige kwinkslag, waar je als verteller op zich geen reactie op verwacht. Maar de vader zag de vingervlugge handelingen van zijn zoontje vertragen en stoppen. Hij keek naar zijn vader en naar zijn gameboy. "Toen zette hij het ding uit," vertelde de vader, "en ging naar voren, naast zijn zusje zitten."

Ik was er even stil van. Die openingstekst van Boelhouwer zou je belerend kunnen vinden. Je zou kunnen denken: "Nou, nou, niet zo stoffig." Maar het blijkt dus dat door de sfeer van de avond en het moment tijdens het concert, het moderne, technische vermaak toch minder boeiend was dan het ouderwets luisteren naar een verhaal - met muziek. Daarbij wil ik vooral een compliment maken aan Fred Boelhouwer, die de tekst en muziek zo pakkend geschreven heeft van De Rattenvanger van Hamelen.

Blog